Medea, Kürtçe anlatıyla izleyici karşısına çıkacak
İhanet, intikam ve güç mücadelesiyle örülü Euripides’in Medea tragedyası, Kürtçe tek kişilik anlatı tiyatrosu olarak Diyarbakırlı izleyiciyle buluşmaya hazırlanıyor. İlk kez MÖ 432’de sahnelenen eser, Anatolia Kültür Sanat ve Edebiyat Derneği öncülüğünde Kürtçeye uyarlandı.
Oyun, 13 Kasım Cuma günü ÇandAmed’de sahnelenecek. Yönetmen Zelal Anğay, eseri kendi renkleri, sesleri ve dilleriyle yeniden yorumlamak istediklerini söyledi.
“Kürt tiyatrosu için kurumlara ihtiyaç var”
Kürt tiyatrosunun gelişimi önündeki engellere dikkat çeken Anğay, tiyatrocuları destekleyecek kurumların kalıcı olamadığını belirtti. Çalışmaların baskı ve şiddet koşullarında sürdürüldüğünü ifade eden Anğay, Kürt sanatı üzerindeki engellemelerin sona ermesini umut ettiklerini dile getirdi.
Amed Şehir Tiyatrosu dışında Kürt tiyatrosunu destekleyen resmi kurumların bulunmadığını söyleyen Anğay, çalışmalarını büyük ölçüde seyircilerin desteğiyle sürdürdüklerini aktardı. Bu koşulların tiyatrocuların mesleki devamlılığını zorlaştırdığını belirten Anğay, birçok kişinin destek eksikliği nedeniyle tiyatroyu bırakmak zorunda kaldığını söyledi.
“Kürtler yaşamını kendi diliyle inşa etmeli”
Gençlerin Kürt tiyatrosuna mesafeli durduğunu belirten Anğay, bunun temel nedenlerinden birinin tiyatro alanında gelecek görememeleri olduğunu ifade etti. Bu durumun aşılması için Kürtçenin resmi eğitim dili olması gerektiğini savunan Anğay, dilin yalnızca sanatta değil, gündelik yaşamın her alanında kullanılması gerektiğini vurguladı.
Anğay, Kürtçenin evde, arkadaşlık ilişkilerinde ve kamusal alanda engelsiz biçimde konuşulmasının önemine dikkat çekerek şöyle konuştu:
“Biz Kürtlerin kendi diliyle yaşamını inşa etmesi gerekiyor. Sadece sanatta değil, evde, gündelik hayatta, arkadaşlarımızla iletişimimizde Kürtçe artık iletişim dili olmak zorunda. İnanıyorum ki biz dilimizi yeniden hayatımıza bu şekilde dahil ettiğimizde gençler için de durum açıklık kazanacaktır. Onlara Kürt dilinin; eğitim dili, sanat dili, aşk dili ve gündelik yaşamın dili olduğunu yeniden anlatmamız ve benimsetmemiz gerekiyor.”
Kürt tiyatrosunda dilin çoğunlukla konuşma düzeyinde kaldığını belirten Anğay, provaların, eğitimin ve tiyatrocular arasındaki iletişimin de Kürtçe yürütülmesi gerektiğini söyledi. Tiyatronun yalnızca sözcüklerle değil, bedenle de kurulduğunu hatırlatan Anğay, bu sayede tiyatrocuların beden dilinin de Kürtçeyle biçimlenebileceğini ifade etti.
Dengbêjlik geleneği tiyatroyla buluşuyor
Kürt tiyatrosunun kendi anlatım biçimini kurmasında dengbêjlik geleneğinin önemine değinen Anğay, köy odalarındaki gece sohbetleri, masallar ve dengbêj anlatılarının Kürt toplumunun kültürel hafızasında önemli bir yer tuttuğunu söyledi. Günümüzde birçok tiyatrocunun dengbêjliği bir tiyatro performansı olarak yorumladığını belirtti.
“Medea’yı kendi rengimiz, sesimiz ve dilimizle yorumladık”
Medea oyununun ilk kez iki yıl önce 1’inci Amed Kadın Tiyatro Festivali’nde sahnelendiğini hatırlatan Anğay, oyunu Ankara’da da üç kez izleyiciyle buluşturduklarını ancak planlanan turnenin bazı genel ve kişisel sorunlar nedeniyle iptal edildiğini anlattı.
Anatolia Kültür Merkezi’nin kurulmasıyla çalışmalarını artık daha güçlü bir kurumsal yapı içinde sürdürdüklerini belirten Anğay, 13 Kasım’da Diyarbakır’da yeniden sahneye çıkacakları için mutlu olduklarını söyledi.
Euripides’in yaklaşık 2 bin 500 yıl önce kaleme aldığı tragedyada Medea’nın kadın tarihi ve mücadelesi açısından özel bir yeri olduğunu ifade eden Anğay, sözlerini şöyle tamamladı:
“İptal edilen turneleri tekrardan hayata geçirmek istiyoruz. 13 Kasım’da Diyarbakır'da ‘Medea’ isimli oyunumuzu tekrardan seyirci ile buluşturacağız. ‘Medea’ 2 bin 500 yıl önce Antik Yunan döneminde Euripides tarafından yazılmış bir tregedyadır. Bugün birçok kişi Medea’nın ilk feminist olduğunu söylüyor. Zaten kadın tarihi ve kadın mücadelesi için Medea’nın yeri hep ayrı oldu. 2 bin 500 yüz yıldır ‘Medea’ tiyatro sahnesinden inmedi. Bizde kendi rengimizle, sesimizle, dilimizle Medea’yı yeniden yorumlamak istedik.”
