Suriye’de siyasi dengelerin yeniden şekillendiği süreçte Almanya’da da yeni yönetimle kurulacak ilişkiler tartışma konusu olmaya devam ediyor. Alman Federal Meclisi’nde Sol Parti (Die Linke) milletvekili olarak görev yapan Mirza Edis, Suriye’de Kürtlerin ve diğer azınlıkların haklarının güvence altına alınmaması halinde Almanya’nın Şam yönetimiyle ilişkilerini sürdürmemesi gerektiğini belirtti.
Rûdaw’a konuşan Edis, Almanya hükümetine yönelik eleştirilerde bulunarak özellikle Kürtlerin ana dilde eğitim hakkının korunmasının Suriye’de kalıcı barış açısından temel bir koşul olduğunu ifade etti. Alman hükümetinin Suriye’nin yeni lideri Ahmed Şara ile ilişkiler konusunda yeterince açık bir tutum ortaya koymadığını savunan Edis, Almanya’nın herhangi bir ön koşul olmaksızın Şam yönetimiyle yakınlaşmasını eleştirdi.
“Kürt hakları olmadan iş birliği yapılmamalı”
Mirza Edis, Suriye lideri Ahmed Şara’nın Almanya’ya herhangi bir şart öne sürülmeden davet edilmesini yanlış bulduğunu belirterek Alman Federal Hükümeti’nin kritik konulara değinmediğini söyledi.
Edis, Almanya’nın Suriye ile ilişki geliştirmek istemesi halinde bunu belirli demokratik şartlara bağlaması gerektiğini ifade ederek, “Eğer Friedrich Merz veya Federal Hükümet Suriye ile ilişki kurmak ve iş birliği yapmak istiyorsa, hükümet bunu bir şart olarak görmelidir. Ancak Kürtler haklarını elde ederse, Suriye’deki azınlıklar haklarını alırsa ve okullarda ana dillerinde eğitim görebilirlerse o zaman iş birliği olabilir” dedi.
Almanya ile Suriye arasındaki ilişkilerin koşulsuz şekilde sürdürülemeyeceğini vurgulayan Edis, Kürtlerin ve diğer azınlıkların haklarını tanımayan bir yönetimin Almanya tarafından desteklenmemesi gerektiğini söyledi. Edis, “Bu nedenle Kürtlerin ve Suriye’deki azınlıkların haklarını tanımayan kişinin Almanya’da yeri yoktur” ifadelerini kullandı.
“Ana dilde eğitim toplumsal barış için gerekli”
Muhalefette yer aldığı için hükümetin atabileceği adımları doğrudan belirleyemeyeceğini söyleyen Edis, buna rağmen taleplerini açık biçimde ortaya koyduklarını belirtti. Suriye ile herhangi bir müzakere başlamadan önce azınlık haklarının güvence altına alınması gerektiğini ifade eden Edis, insanların kendi ana dillerinde eğitim görebilmesinin temel bir hak olduğunu dile getirdi.
Edis, bu hakların tanınmaması halinde Almanya’nın Suriye ile ilişkilerini sürdürmemesi gerektiğini belirterek, “Bu gerçekleşene kadar Almanya’nın ve Federal Hükümetin Suriye ile hiçbir ilişkisi olmamalıdır” dedi.
Konuşmasında Türkiye örneğine de değinen Alman milletvekili, Kürtçenin eğitim alanında uzun yıllar yasaklarla karşı karşıya kaldığını söyledi. Türkiye’de Kürt temsilciler ile devlet arasında yürütülen barış sürecinde en önemli başlıklardan birinin Kürtçe eğitim olduğunu ifade eden Edis, “Kuşkusuz bunun örneğini onlarca yıl Türkiye’de gördük; okullarda insanların Kürtçe konuşmasına ve öğrenmesine izin verilmiyordu” diye konuştu.
“Suriye’de herkes için eşit haklar olmalı”
Mirza Edis, “Bir dil bir insan, iki dil iki insan” sözünü hatırlatarak çok dilli yapının toplumsal birlik açısından önemli olduğunu söyledi. Türkiye’de Kürtlerin kendi dillerini öğrenememesinin toplumsal bölünmeye neden olduğunu savunan Edis, aynı durumun Suriye’de yaşanmaması gerektiğini ifade etti.
Konuşmasının sonunda Suriye ve Rojava’daki Kürt nüfusuna dikkat çeken Edis, Kürtlerin yalnızca “azınlık” olarak tanımlanamayacağını söyledi. Bölgedeki Kürt nüfusunun milyonlarla ifade edildiğini belirten Alman milletvekili, ülkede yaşayan tüm halklar için eşit hakların güvence altına alınması gerektiğini dile getirdi.
Edis, “Bir ülkede barış içinde yaşamak isteyen herkes, tüm azınlıkların ve çoğunlukların haklarını korumalıdır. Suriye’de Kürtler için sadece ‘azınlık’ diyemeyiz çünkü o bölgelerde milyonlarca Kürt yaşıyor. Bu nedenle ülkede herkes için eşit haklar olmalıdır” ifadelerini kullandı.
