Kürt şair İlhan Sami Çomak’ın 30 yılı aşan tutukluluğu, şiirle kurduğu iç dünya ve tahliye sonrası İpek Özel ile yaşadığı ilişki, uluslararası basında dikkat çeken bir anlatıya dönüştü. The New York Times’ta yayımlanan kapsamlı haberde, Çomak’ın genç yaşta tutuklanmasıyla başlayan süreç yalnızca bir hukuk meselesi olarak değil; şiir, zaman ve duygular üzerinden kurulan bir yaşam hikâyesi olarak ele alınıyor.
Hapiste Başlayan, Gökyüzünde Mühürlenen Bir Aşk Hikayesi: İlhan Sami Çomak ve İpek Özel
Müebbet hapis cezasına çarptırılan Kürt şair İlhan Sami Çomak’ın dört duvar arasında yeşeren edebi başarısı, kendisine destek olan gönüllü aktivist İpek Özel ile sıra dışı bir aşk hikayesine dönüştü.
Türkiye’nin siyasi hafızasında derin izler bırakan davalardan birinin öznesi olan şair İlhan Sami Çomak, 30 yıllık cezaevi sürecinin ardından sadece özgürlüğüne değil, hayatının aşkına da kavuştu. 1994 yılında üniversite öğrencisiyken tutuklanan ve işkence altında imzaladığı iddia edilen ifadelerle müebbet hapse mahkûm edilen Çomak’ın hikayesi, edebiyatın ve sevginin sınır tanımayan gücünü bir kez daha kanıtlıyor. Şairin cezaevinde geçirdiği üç on yıl boyunca ürettiği eserlerin dünyaya tanıtılmasında kilit rol oynayan İpek Özel ile olan ilişkisi, bir dayanışma öyküsünden modern bir aşk masalına evrildi.
Dört Duvar Arasından Edebiyat Dünyasına
1973 yılında Bingöl’de doğan ve Alevi-Kürt kimliğiyle büyüyen Çomak, 1992’de üniversite için geldiği İstanbul’da, dönemin sert siyasi atmosferinde gözaltına alındı. Orman yangınları çıkarmak ve PKK üyeliği suçlamalarıyla yargılanan Çomak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 2007 yılında verdiği "adil yargılanma yapılmadığı" kararına rağmen, Türkiye’deki yeniden yargılama süreçlerinden de özgürlük kararı çıkaramadı.
Ancak cezaevinin kısıtlı imkanları içinde Marx’tan Borges’e, Baudelaire’den Mayakovski’ye kadar geniş bir okuma yelpazesiyle kendi sesini bulan Çomak, çocukluk hatıralarını ve doğa sevgisini lirik bir dille şiirlerine aktardı. Siyasi ya da öfkeli bir tondan ziyade masumiyet ve yaşam tutkusu kokan 11 şiir kitabı, bir oyun ve bir otobiyografi kaleme alarak uluslararası edebiyat çevrelerinin dikkatini çekti.
Cezaevi Kapısında Başlayan Yeni Bir Hayat
İpek Özel, başlangıçta sadece bir gönüllü olarak Çomak’ın davasıyla ilgilenmeye ve şiirlerini yayımlatmak için mücadele etmeye başladı. "Onun sadece tutuklu bir Kürt şair olarak kalmasını istemedim, dünya çapında tanınan bir edebiyatçı olmasını hedefledim" diyen Özel, PEN Norveç gibi kurumlarla uluslararası kampanyalar yürüttü.
Bu süreçte gelişen 20-30 sayfalık mektuplaşmalar ve cam arkasındaki 45 dakikalık görüşmeler, ikili arasındaki bağı güçlendirdi. Kasım 2024’te tahliye olan Çomak, ailesinin yanına dönmesi beklenirken hayatına dair en kritik kararı bir uçak yolculuğunda verdi. İpek Özel’in bir düğün için Adana’ya gideceğini öğrenen şair, gizlice aynı uçağa bilet alarak yaptığı romantik sürprizle ilişkilerini resmiyete döktü. Bugün İstanbul’da birlikte yaşayan çift, Avrupa genelinde düzenlenen şiir dinletileriyle Çomak’ın eserlerini dünya okurlarıyla buluşturmaya devam ediyor.
