İran’da idam edilen Kürt mahkum Mihrab Abdullazade’ye ilişkin yeni iddialar kamuoyuna yansıdı. İran rejimi tarafından idam edilen 28 yaşındaki Abdullazade’nin, infazından sonra yayımlanan bir telefon görüşmesinde işlemediği bir suçu itiraf etmeye zorlandığını ifade ettiği ortaya çıktı. Söz konusu kayıt, Fransa merkezli Kürdistan İnsan Hakları Ağı (KHRN) tarafından yayımlandı ve bir kopyasının Rûdaw tarafından elde edildiği belirtildi.
Protestolar sonrası tutuklama ve idam süreci
Mihrab Abdullazade, 2022 yılında gerçekleşen “Jin, Jiyan, Azadî” (Kadın, Yaşam, Özgürlük) protestoları sırasında bir subayın öldürülmesine karıştığı iddiasıyla suçlanıyordu. Abdullazade, söz konusu suçlamayı reddetmesine rağmen Urmiye’de sabah saatlerinde idam edildi. Urmiye’de berber dükkanı işleten Abdullazade’nin, protestolardan yaklaşık bir ay sonra Ekim 2022’de tutuklandığı ve Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı bir gözaltı merkezine götürüldüğü aktarıldı.
KHRN’nin aktardığı bilgilere göre Abdullazade, DMO’ya bağlı paramiliter Besic teşkilatının bir üyesini öldürmekle suçlanıyordu. Süreç boyunca yöneltilen suçlamaları kabul etmediği belirtildi.
Telefon kaydında zorla itiraf iddiası
Yayımlanan telefon görüşmesinde Abdullazade, bir istihbarat görevlisinin sorgu sırasında kendisine, “Bizimle çalışmadığın için bir şeyi itiraf etmek zorundasın” dediğini aktardı. Kayıtta, görevlinin “Senin yapmadığını biliyoruz” ifadelerini kullandığını ve buna rağmen kendisine zorla üç sayfalık bir itirafname imzalattırıldığını söylediği yer aldı.
Abdullazade, görüşmede hem fiziksel hem de psikolojik işkenceye maruz kaldığını ifade etti. Kendisine İran’da ağır cezalara neden olan “Yeryüzünde fesat çıkarmak” (Fasad-fil-Arz) suçlamasının yöneltildiğini belirten Abdullazade, sorgu sürecinde muhbirlik yapmasının istendiğini dile getirdi. “Bana ‘Bizim adamımız olmalısın’ dediler ve isim vermem için ısrar ettiler” ifadelerini kullandı.
İşkence ve baskı iddiaları
Telefon kaydında yer alan ifadelere göre Abdullazade, kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmediğini defalarca dile getirdiğini ancak buna rağmen işkenceye maruz kaldığını söyledi. Kayıtta, yetkililerin kendisine çevresindeki kişiler hakkında bilgi vermesi için baskı yaptığı, bunu kabul etmemesi üzerine fiziksel ve psikolojik şiddetin devam ettiği iddia edildi.
Abdullazade’nin aktardığına göre, sorgu sırasında kendisine suçlamaların doğru olmadığının da ifade edildiği, buna rağmen itiraf vermesi için zorlandığı belirtildi. Abdullazade, “Madem biliyorsunuz bana bunu neden yapıyorsunuz diye sordum. Halk üzerine ifade vermemi istediler, vermeyince işkenceye devam ettiler” dedi.
İdamların arttığına dair veriler
İran’da son dönemde idam cezalarının arttığına dair veriler de kamuoyuna yansıdı. 28 Şubat’ta başlayan ve 8 Nisan’da ateşkesle sonuçlanan ABD ve İsrail ile altı haftalık çatışma döneminin ardından idam infazlarının hızlandığı bildirildi. Birleşmiş Milletler, söz konusu süreçten bu yana 21 idam ve 4 binden fazla tutuklamayı teyit etti.
Bu kapsamda, 2022 protestoları, Ocak 2026 eylemleri, Haziran 2025’teki 12 Gün Savaşı ve Mart ayındaki çatışma sürecinde gözaltına alınan kişilerin, casusluk ve “düşmanla işbirliği” gibi suçlamalarla hızlandırılmış yargı süreçlerine tabi tutulduğu aktarıldı.
Uluslararası çağrılar ve son ifadeleri
Uluslararası Af Örgütü, cuma günü yaptığı açıklamada İranlı yetkililerin siyasi muhalifler ve protestoculara yönelik idam uygulamalarına dikkat çekerek uluslararası topluma çağrıda bulundu. Açıklamada, idamların korku yaratma amacıyla keyfi şekilde uygulanmasına karşı sessiz kalınmaması gerektiği ifade edildi.
Kürtçe konuşan Abdullazade’nin telefon görüşmesinde, suçsuz olduğunu ve kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmediğini dile getirdiği aktarıldı. Abdullazade, “Ben suçsuzum. Beni kurban etmek istiyorlar. Ben yapmadım dedim defalarca” ifadelerini kullandı. Ayrıca, maktulün ailesinin de kendisinin masum olduğunu bildiğini ve olay anına ait görüntülerde yer almadığını söyledi.
Abdullazade’nin, idam edilmeden önce diğer iki siyasi mahkum Naser Bakırzade ve Yakub Kerimpur ile birlikte hücreye alındığı, bu kişilerden Bakırzade ve Kerimpur’un bir gün önce idam edildiği belirtildi.
