Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan son rapor, dünya genelindeki askeri harcamaların tarihin en yüksek seviyesine ulaştığını ve küresel bir silahlanma dalgasının yaşandığını ortaya koydu.
Dünya genelinde jeopolitik gerilimlerin tırmanması, devletlerin savunma bütçelerini devasa oranlarda artırmasına neden oldu. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) Nisan 2026 tarihli "Dünya Askeri Harcamalarındaki Eğilimler 2025" raporuna göre, küresel askeri harcamalar reel olarak yüzde 2,9 oranında artarak 2 trilyon 887 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bu rakam, SIPRI’nin kayıt tutmaya başladığı tarihten bu yana ulaşılan en yüksek meblağ olurken, küresel askeri harcamalarda üst üste 11. yıl artış kaydedilmiş oldu. 2016-2025 dönemini kapsayan son on yılda harcamaların toplamda yüzde 41 oranında yükselmesi, dünyanın giderek daha fazla silahlandığını somut bir şekilde gösteriyor.
Rapordaki verilere göre, askeri harcamaların küresel gayri safi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı 2024’teki yüzde 2,4 seviyesinden 2025 yılında yüzde 2,5’e yükseldi. Bu durum, dünya genelindeki her 100 dolarlık ekonomik değerin 2,5 dolarının doğrudan silahlanma ve savunma faaliyetlerine aktarıldığı anlamına geliyor. Küresel bazda kişi başına düşen askeri harcama tutarı ise 352 dolar olarak hesaplandı. ABD’deki harcamalarda kısmi bir düşüş yaşanmasına rağmen, özellikle Avrupa ve Asya-Okyanusya bölgelerindeki keskin yükselişler küresel toplamı yukarı çekmeye devam etti.
Avrupa’da Askeri Harcamalar Tarihinin Zirvesinde
Avrupa kıtası, 2025 yılında askeri harcamaların en dramatik şekilde arttığı bölge olarak öne çıktı. SIPRI verilerine göre, Avrupa ülkelerinin toplam askeri harcaması yüzde 14 gibi yüksek bir oranla artarak 864 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, bölge tarihinde kaydedilen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. 2016 ile 2025 yılları arasındaki on yıllık süreçte Avrupa’daki harcamaların yüzde 102 oranında artarak iki katına çıkması, kıtadaki güvenlik algısının ne denli değiştiğini gözler önüne seriyor. Bu yükselişin temel sebepleri arasında Rusya-Ukrayna savaşı ve NATO üyesi ülkelerin ABD’nin güvenlik garantilerine duyduğu güvendeki azalış gösteriliyor.
Bölgesel artışta Almanya, Polonya, İtalya, İspanya ve Ukrayna başı çekiyor. Almanya, askeri harcamalarını yüzde 24 artırarak 114 milyar dolara çıkardı ve dünyada dördüncü sıraya yerleşti. Polonya yüzde 23, İtalya yüzde 20 ve İspanya yüzde 50’lik artış oranlarıyla dikkat çekti. Savaşın sürdüğü Ukrayna’da ise askeri harcamalar yüzde 20 artarak 84,1 milyar dolara ulaştı; bu miktar ülkenin toplam GSYH’sinin yüzde 40’ına tekabül ediyor. Avrupa’daki 29 NATO üyesinden 22’sinin, savunma harcamalarını GSYH’nin en az yüzde 2’si düzeyine çıkarma hedefine ulaştığı belirtiliyor.
Türkiye’nin Savunma Harcamaları 30 Milyar Dolara Dayandı
Türkiye, 2025 yılı verilerine göre dünya genelinde en fazla askeri harcama yapan 18. ülke konumunda yer alıyor. Türkiye’nin askeri harcamaları bir önceki yıla göre yüzde 7,2 artış göstererek 30 milyar dolara ulaştı. Son on yıllık perspektifte bakıldığında, Türkiye’nin silahlanma bütçesinin 2016 yılına kıyasla yüzde 94 oranında bir artış kaydettiği görülüyor. Türkiye’nin askeri harcamalarının GSYH içindeki payı yüzde 1,9 olarak hesaplanırken, küresel askeri harcamalar içindeki payı ise yüzde 1 seviyesinde gerçekleşti. 86 milyonu aşan nüfus oranlandığında, Türkiye’de kişi başına düşen askeri harcama tutarı yaklaşık 375 dolar (güncel kurla yaklaşık 16 bin 900 TL) oldu.
Raporda, Türkiye’deki bu artışın temel nedenleri olarak Irak, Somali ve Suriye’de yürütülen askeri operasyonlar ile yerli silah sanayisine aktarılan kaynaklar gösterildi. Türk silah sanayisini desteklemek amacıyla kullanılan özel fona ayrılan payın 2025 yılında yüzde 25 artarak toplam askeri harcamanın yüzde 22’sini oluşturduğu vurgulandı. Orta Doğu başlığı altında değerlendirilen bölgede ise Suudi Arabistan 83,2 milyar dolarla liderliğini korurken, İsrail 48,3 milyar dolarlık harcamasıyla ikinci sırada yer aldı. SIPRI, askeri harcamaların GSYH’ye oranını "askeri yük" olarak tanımlarken, dünyada bu yükün en yüksek olduğu ülkeler Ukrayna (yüzde 40), Cezayir (yüzde 8,8) ve İsrail (yüzde 7,8) olarak sıralandı.
