Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda görüşülen ve fahiş site aidatlarına yönelik düzenlemeleri de içeren kanun teklifi sırasında “Ermeni olayları”na ilişkin tartışma yaşandı. Görüşmeler esnasında söz alan siyasetçiler arasında tarihsel süreç, nüfus verileri ve göç politikaları üzerine karşılıklı değerlendirmeler dile getirildi.
Tartışma, İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez’in konuşmasıyla başladı. Çömez, 24 Nisan 1915 tarihinde Osmanlı Hükümeti İçişleri Bakanlığı tarafından alınan bir karara değinerek, bu kararın Ermeni siyasi teşekkülleri ve örgütlerine yönelik olduğunu ifade etti. Söz konusu kararın tüm Ermenileri kapsamadığını belirten Çömez, Osmanlı coğrafyası içinde farklı bir bölgeye göçü teşvik eden ve zorlayan bir uygulama olduğunu söyledi.
1915 sürecine ilişkin farklı değerlendirmeler
Çömez konuşmasında, göç sürecinde hayatını kaybedenler olduğunu belirterek, bu durumun üzücü olduğunu ifade etti. Bununla birlikte, Osmanlı yönetiminin göç sırasında olası kayıpları önlemek için tedbirler aldığını dile getirdi. Yıllar sonra bu sürecin uluslararası alanda farklı şekilde tanımlandığını belirten Çömez, yaşananların tarihsel bir süreç olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Konuşmasında ayrıca, Osmanlı döneminde bazı Ermeni grupların dış güçler tarafından etkilenerek örgütlendiğini öne süren Çömez, Hınçak ve Taşnak örgütlerine atıfta bulundu. Bu yapıların Osmanlı coğrafyasında şiddet olaylarına karıştığını iddia eden Çömez, bu konuda çeşitli belgeler bulunduğunu ifade etti.
“Bu insanlar nereye gitti?” sorusu
DEM Parti Mardin Milletvekili George Aslan ise Çömez’in konuşmasının ardından söz alarak tarihsel nüfus verileri üzerinden bir soru yöneltti. Aslan, 1915 yılında Osmanlı yönetimindeki nüfusun yaklaşık 13 milyon olduğunu ve bunun yaklaşık 3 milyonunun Ermeni, Süryani ve diğer Hristiyan halklardan oluştuğunu belirtti.
Aslan, günümüzde bu nüfusun önemli ölçüde azaldığını ifade ederek, “Bu insanlara ne oldu, nüfusları niye artmadı, nereye gittiler?” sorusunu yöneltti. Bu sorunun yanıtlanmasını talep eden Aslan, tarihsel süreçlerin sonuçlarına dikkat çekti.
Süryaniler üzerinden ikinci soru
Turhan Çömez, Aslan’ın sorusuna yanıt verirken, farklı bir perspektif sunduğunu belirterek teşekkür etti. Çömez, Osmanlı döneminde bazı Ermeni grupların dış güçlerin etkisiyle hareket ettiğini ve bu süreçte çeşitli çatışmalar yaşandığını ifade etti.
Bunun üzerine yeniden söz alan George Aslan, Süryanilere ilişkin ayrı bir soru yöneltti. Aslan, “Ermenileri bir kenara bırakalım. Süryaniler ne yaptı, Süryanilerin günahı neydi?” diyerek, tartışmayı genişletti ve farklı toplulukların durumuna ilişkin açıklama talep etti.
TBMM Genel Kurulu’nda yaşanan bu tartışma, kanun teklifi görüşmeleri sırasında gündeme gelen tarihsel değerlendirmeler ve farklı bakış açıları çerçevesinde kayda geçti.
